Note:కథలు రాయాలనే ప్రయత్నం చేసి చాలా కాలం క్రితం రాసుకున్న సరదా కథ ఇది.
చెన్నై తిరువాన్మయూర్ జంక్షనులో సిటీ బస్ కోసం వైట్ చేస్తున్నాను. “అబ్బా! ఉక్కపోత”. మధ్యాహ్నం సూర్యుడు ధారాళంగా ఎండ కురిపించి వెళ్ళాడేమో, ఇంకా వేడి తగ్గలేదు. చుట్టూ జనం జనం. చెన్నైలో రెండు సముద్రాలు ఉన్నాయి – ఒకటి జల సముద్రం, రెండోది “జన” సముద్రం. ఇదిగో ఆ జన సముద్రంలో ఈదుతూ, ఆఫీస్ నుండీ తిరిగొస్తున్న నన్ను ఇంటి ఒడ్డుకి చేర్చే బస్సు పడవ కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను.
బస్టాప్ లో కనిపిస్తున్న జనం అంతా కొంపదీసి నా బస్ కే వస్తారో ఏమో! అప్పుడు మళ్ళీ స్టాండింగ్ తప్పదు. మన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో అయితే లేడీస్ సీట్లు కొన్నే ఉంటాయి. తమిళనాడు వాళ్ళు బస్ లో ఎడంపక్క రో అంతా ఆడవాళ్ళకే కేటాయించేశారు. భార్యని అర్థాంగి అన్నారు కాబట్టి ఇలా తనువులోనూ, జీవితంలోనూ, ఆఖరికి బస్సులో కూడా సగం భాగం ఇచ్చెయ్యడం అన్యాయం! ముఖ్యంగా నా లాంటి బ్రహ్మచారులని ఇది ఘోరంగా చిన్న చూపు చూడటమే! అయినా సమానత్వం, సమానత్వం అంటూ గోలపెట్టే ఆడవాళ్ళు ఇలా బస్సులలోనూ, లోక్ సభల్లోనూ ప్రత్యేక కోటా కోరుకోవడం నాకు అర్థమయ్యి చావదు. ఇలా అయితే మరి వాళ్ళు మగ వాళ్ళ కంటే తక్కువేనని ఒప్పుకున్నట్టే కదా! ఏమో బాబూ! ఇలా అంటే నన్ను తరతరాల పురుషాహంకారానికీ, ఆధిపత్యానికీ, ప్రతినిధిననీ, స్త్రీలకు అవకాశాలిస్తే చూడలేకపోతున్నాననీ కడిగి పారేస్తారు! ఎందుకొచ్చిన గొడవ? నోరు మూసుకుంటే సరి. అయినా ఇంతా చేసి నేను దిగాల్సిన స్టాపుకి పావుగంట కూడా పట్టదు… ఆ కొద్ది సేపూ నిలబడలేనూ?
హమ్మయ్యా! బస్సు వస్తోంది, జనాలతో కళకళలాడుతూ! మన బస్సులు కూడా పుష్పక విమానాల్లాటివే! ఎంత మంది ఎక్కినా ఇంకా చోటు ఉంటుంది. భారతీయులలో కనిపించే సర్దుకుపోయే తత్త్వానికి, ఇలాటి క్రిక్కిరిసిన బస్సులు ఇతోధికంగా సాయపడుతున్నాయని నా సవినయ భావన. మొత్తానికి బస్సులోకి చేరాను. “యమ ఇరుకుల్లో పడి నలిగే కుస్తీ” అనే సినిమా పాట హం చేసుకుంటూ, నా ఫ్యాంట్ బ్యాక్ పాకెట్ తడిమి చూసుకున్న నేను అదిరి పడ్డాను…చేతికి చిల్లర తగలలేదు! చిన్నప్పుడు డిబ్బీలో దాచుకున్న చిల్లర డబ్బులు అమ్మ వాడేస్తే, ఖాళీ డిబ్బీ చూసి నేను డీలా పడ్డ సంగతి గుర్తొచ్చింది, ఇప్పుడు నా పరిస్థితి చూస్తే. హడావిడిగా వాలెట్ తీసి చూశాను, వంద కాగితాలు తప్ప చిల్లర లేదు. వంద కాగితంపై గాంధీ తాత జాలినవ్వొకటి నాపై ప్రసరించాడు.
చచ్చాం! ఇప్పుడేం చెయ్యాలి? నేను దిగాల్సిన అడయార్ జంక్షనుకి టికెట్ 3 రూపాయిలు. వంద ఇస్తే కండక్టర్ టికెట్ ఇస్తాడో లేదో? అదిగో కండక్టర్ వస్తున్నాడు…వస్తున్నాడు..వచ్చేస్తున్నాడు! కండక్టర్ దగ్గరౌతున్నకొద్దీ నా గుండె లబ్ డబ్ అని వేగంగా కొట్టుకుంటోంది, పరీక్షలు దగ్గరపడుతున్న స్టూడెంట్ లా! “టికెట్ ” అన్నాడు. నేను వందిచ్చి “అడయార్ జంక్షన్ ” అన్నా. “చిల్లర లేదా?” అని తమిళంలో అడిగాడు. నేను నాకేదో తెలియనట్టు, బ్యాక్ పాకెట్ ఒకసారి తడుముకున్నా, వాడికి కనబడేటట్టు! అక్కడ చిల్లర లేదన్నట్టు ఎక్స్ప్రెషన్ ఇచ్చి, వాలెట్ తీసి వాడికి కనిపించేటట్టే వెతికి చూసి, “అరే! చిల్లర లేదే” అని పైకి వినబడేటట్టే అని వాడికేసి చూశా, ఏమంటాడో అని! అమ్మాయికి ప్రపోజ్ చేసి ఎదురు చూస్తున్న అబ్బాయిలా ఉంది నా పరిస్థితి! కండక్టర్ ఇంతలో మెడకి వేలాడుతున్న విజిల్ తీసి ఊదాడు. బస్ ఆగింది. ఎందుకు బస్ ఆపాడా అని అనుకుంటున్న నాకేసి చిరాకుగా చూసి, చెయ్యి చూపించి బస్ దిగమన్నాడు, అదేదో సినిమాలో హీరోయిన్ “వెళ్ళూ, వెళ్ళూ, వెళ్ళవయ్యా!” అన్నట్టు! చెన్నైలో రెండేళ్ళుగా ఉంటున్నా ఒక్క ముక్క తమిళం రాదే అని ఇన్నాళ్ళూ బాధ పడేవాణ్ణి. ఈ రోజు భాష రాకపోవడంలో ఎంత ఆనందం ఉందో తెలిసివచ్చింది, వాడు తిట్టిన తిట్లకి! ఏమన్నాడో ఏమో. ఆ…ఏమని ఉంటాడు, “దిగు దిగవయ్యా! టిప్ టాప్ గా డ్రస్ వేసుకుని వచ్చేసి, అందమైన అమ్మాయిలు ఏ బస్ ఎక్కితే ఆ బస్ ఎక్కయ్యడం తప్ప, కొంచెం చిల్లర దగ్గర పెట్టుకోవాలన్న కామన్ సెన్స్ కూడా లేదు” అన్నాడేమో. అయినా విషయాన్ని పొలైటుగా చెప్పకుండా, దురుసుగా ప్రవర్తించడం, నా లాంటి “జంటిల్ మేన్ ” ని అవమానించడమే!
ఇలా అర్థాంతరంగా నేను బస్ నుంచీ నిష్క్రమించాల్సి వచ్చింది. దిగిన వెంటనే రాంగ్ నంబర్ బస్ ఎక్కాను అన్న ఎక్స్ప్రెషన్ ఇచ్చాను, చిల్లర లేదని దింపేశారని చుట్టూ వాళ్ళకి అనిపించకూడదని. చూస్తే నేను ఎక్కిన బస్ స్టాపుకి కొంచెం దూరంలోనే దిగాను. మళ్ళీ ఉసూరుమంటూ బస్ స్టాపు వైపు నడక సాగించాను. భంగపడ్డ మనసుకి ఓదార్పుగా – “ఇదీ నీ మంచికే. ఆ డొక్కు రష్ బస్ లో వెళ్ళే బదులు కాస్త ఖాళీగా ఉండే నెక్స్ట్ బస్ లో హాయిగా వెళ్ళొచ్చుగా” అని సర్దిచెప్పాను.
“చిల్లర సంపాయించాలి. ఎలాగ?” బస్ స్టాపు దగ్గరే ఓ ఫ్రూట్ జ్యూస్ స్టాల్ కనిపించింది. వెళ్ళి బత్తాయి జ్యూస్ ఆర్డరిచ్చా. ఈసారి ముందుచుపుగా ఆర్డర్ ఇచ్చేముందే అడిగా వాణ్ణి “వంద చిల్లర ఉందా?” అని, వచ్చీ రాని తమిళంలో. వాడు తలూపాడు. జ్యూస్ తాగుతుంటే ఒక గొప్ప ఆత్మ సాక్షాత్కారం కలిగింది – “జ్యూస్ తాగడం ఆరోగ్యకరం! రోజూ తినే తిండిలో పళ్ళు ఉండడం చాలా అవసరం. ఇన్నాళ్ళూ ఈ విషయాన్ని నేను నెగ్లెక్ట్ చేస్తున్నానని నాకు తెలియచెప్పడానికే దేవుడిలా చిన్న గుణపాఠం నేర్పాడని!!”. ఇలా అనుకోగానే కొంచెం ఉత్సాహం వచ్చింది. షాప్ వాడిచ్చిన పది కాగితాలు చూస్తే ఆ ఉత్సాహం మరింత పెరిగింది. ఆ క్షణంలో వంద కంటే పదికే విలువెక్కువ అనిపించింది!
ఈసారి ఇంకో బస్ వచ్చింది, అనుకున్నట్టే ఖాళీగా. నేను ఈల వేసుకుంటూ బస్ ఎక్కి, నా అంతట నేనే కండక్టర్ దగ్గరకి వెళ్ళి, స్టైలుగా పది కాగితం తీసి, టికెట్ అడిగా. వాడికి నా వాలకం, ఉత్సాహం అర్థం కాలేదు. టిక్కెట్టూ, చిల్లరా ఇచ్చాడు. ఫ్యాంట్ బ్యాక్ పాకెట్ అచ్చి రాలేదని, షర్ట్ పాకెట్లో ఆ చిల్లర జారవిడుస్తున్నప్పుడు చూశాను…ఇంత వరకూ గమనించని ఐదు రూపాయల కాయిన్ ఉందక్కడ, కొమ్మల చాటున మోము దాచుకున్న మందార మొగ్గలా నవ్వు చిందిస్తూ!
- 23rd Sept 2006